Opsiyon Nedir?

Opsiyon Nedir?

Yatırım Finansman A.Ş

Geçmişi piyasalardan bile eskiye dayanır opsiyonların. Matematiğe Tales Teoremi ile adını yazmış ünlü filozof Tales, günümüzde Aydın iline bağlı Milet'te bundan yaklaşık 2600 yıl önce ilk opsiyonu yapmıştı.

 

Adam filozof, döneminin önünde bir bilgiye vakıf. Matematik, astronomi mükemmele yakın seviyede bilgisi dâhilinde. Bakmış yıldızlara, izlemiş doğayı ve görmüş ki o sene zeytin rekoltesi normalden fazla olacak. Gitmiş zeytinyağı üreten atölyelerle anlaşmış. Hepsine peşin prim ödemiş. Demiş ki; "bu sene bütün işiniz sadece benim getirdiğim ya da size gelmesine izin verdiğim zeytinlerle yapılacak. Bunun için ne kadar peşin prim istersin?" Atölye sahibi riskini ve geçmişteki rekoltelerdeki gelirini hesaba katarak öngörüsünü ile bir rakam telaffuz etmiş. Tales, basmış parayı, anlaşmayı yapmış. Kaybedeceği sadece yatırdığı o anlaşma unsuru prim. Ancak beklediği gibi rekolte(yıllık ürün) yüksek olursa en zengin filozof olarak tarihe geçecek. Geçmiş de.

 

Şimdi olayı günümüz dünyasına taşıyalım. Opsiyonları bir iki örnekte nasıl kullanacağınızı anlatayım:

 

Diyelim ki Dolar riski taşıyorsunuz. Yaptığınız hesaplar Dolar/TL'nin 3,00'ü geçmesi durumunda büyük risk alacağınızı gösteriyor. O zaman Dolar/TL'nin 3,00 seviyesini geçme ihtimaline karşı gidin opsiyon(ödeme süresi) alın. Bunun için 1/80 civarında (bugünkü rakamlarla) bir teminat ile bunu yapmanız mümkün.

 

Başka bir örnek verelim: Portföyünüzde, GARAN hisse senedi var. Maliyetiniz de 7,50 seviyesinden. 7,75 seviyesine gelirse satmaya razısınız. Bu durumda gidin opsiyon satın. 7,75'den eylül sonu vadeli satma taahhüdü verirseniz hisse başına 25 kuruş (10.000 adette 2500 TL) brüt prim alabilirsiniz. (spot fiyatı 7,45 iken GARAN hissesinin VİOP'daki aktif fiyatlarından alıntıdır) Bu durumda aldığınız primi de hesaba katarsanız 7,75+0,25 = 8,00 seviyesinden hisselerinizi satmış olursunuz. 7,75 vade sonunda geçilmediğinde ise cebinize ekstradan 25 kuruş kalır ki bu da 7,50 maliyetli hissenizin 7,25'e düşesini (7,50-0,25) sağlar.

 

Daha çok örnek veririm. Opsiyonlar amaca göre o kadar güzel kurgulanır ki. Tıpkı sigorta yapar gibi portföyünüzü risklerden koruyabileceğiniz gibi opsiyonları kullanarak ek getiri sağlamanız da mümkün.

 

Sonuç olarak demek istediğim şu ki; 2600 yıl önce şu an yaşadığımız topraklarda keşfedilen opsiyonlar artık aktif enstrüman olarak VİOP'da kullanılıyor. Riskten korunmak ve ek getiri sağlamak artık çok kolay. Yeter ki piyasadan ne istediğinizi, getiri risk analizinizi kabaca yapmış olun.

 

Dr. Nuri SEVGEN

Yatırım Danışmanlığı Müdürü

Gönder
Diğer Haberler
Enerji